26-04-05

Einojuhani Rautavaara: The book of visions (2003-2003)

Dinsdagavond, afwasavond. Deze keer met de radio op Klara: een uitzending van een concert dat recent, op 15 april, plaatsvond in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten. Als hoogtepunt van de avond speelde het Nationaal Orkest van België (NOB) onder leiding van hun jonge Finse dirigent Mikko Franck de wereldcreatie van een werk dat speciaal voor hen gecomponeerd was.

Einojuhani Rautavaara is de bekendste en grootste nog levende Finse componist, intussen 77 jaar oud. Zijn muziek kent de laatste jaren relatief veel succes, met frequente CD-opnames van zijn werken. Sinds Sibelius Finland muzikaal op de wereldkaart gezet heeft, heeft dat land heel wat goede componisten en muzikanten voortgebracht. Voor een inwoneraantal dat vergelijkbaar is met dat van België, doen ze heel wat meer voor hun eigen "klassieke" muziek. Dit betreft zowel uitvoerders, getuige de vele Finse dirigenten die momenteel de wereldpodia afschuimen (Salonen, Saraste, Oramo, en dus ook onze Mikko Franck), als componisten. Het is veel gemakkelijker hier bij ons plaatopnamen te vinden van muziek van hedendaagse Finse dan van Vlaamse componisten! En Rautavaara is wel een van de grootste opvolgers van Sibelius.

Ik leerde zijn muziek kennen toen de eerste opname van zijn 7de symfonie "Angel of Light" uitkwam. Een prachtig werk overigens (riep bij mij echo's op aan Vaughan Williams). En sindsdien heb ik zijn muziek verder verkend: echt de moeite waard. Dit is muziek die eens te meer bewijst dat hedendaagse muziek tegelijk zeer goed en toegankelijk kan zijn.

Mikko Franck is een absolute fan van zijn landgenoot. Hij rekent Rautavaara tot de allergrootsten. En hij ligt dan ook aan de oorsprong van het werk dat vanavond uitgezonden werd. Hij bestelde bij Rautavaara een groot orkestwerk voor het NOB, en dat werd dus "Book of Visions". Het werd een werk in vier delen, dat veel wegheeft van een symfonie, maar enkel dat etiket niet draagt. De reden? Het zou Rautavaara's 9de geworden zijn, en onder componisten is er een soort bijgeloof dat de 9de symfonie vaak ook hun laatste zou zijn (cf. behalve Beethoven ook Bruckner, Dvorak, ...). Dus gewoon een evocatieve titel. De meeste van zijn andere werken, ook de symfonieën, dragen overigens ook zo'n titel.

Een korte indruk na een eerste beluistering (tijdens het afwassen dus). De stijl wordt vaak neo-romantisch genoemd, en zoals veel van Rautavaara's muziek is de basisbeweging vrij langzaam en statig. Het eerste deel riep bij mij beelden op van wijdse bossen met mistflarden tussen de bomen, een soort imaginair fins landschap (ik ben nog nooit in Finland geweest, dus ik weet niet of dat beeld wel klopt). Het tweede deel was wat drukker. Het derde straalde een meer pastorale lentesfeer uit, lichtvoetiger en zonnig (met sommige fluitpassages die me even aan Sibelius herinnerden). Het laatste deel heb ik minder goed kunnen horen, vermits mijn teergeliefde vandaag besloten had niet naar Wittekerke te kijken, en door een groot deel van de muziek heengepraat heeft. Maar de algemene indruk was weer duisterder en intenser. En het stuk eindigt in stilte, zodat het nog wel even duurde voor het publiek besefte dat het gedaan was en in minutenlang applaus uitbarstte.

Ik heb gelukkig een cassetje laten meelopen, dus in afwachting dat het stuk op CD verschijnt (er zou een opname met de uitvoerders van het concert op stapel staan), kan ik me er wat verder in verdiepen.

Voor een andere commentaar op het concert (in het Frans) kan je hier terecht.

22:17 Gepost door Squonk | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.